سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
89
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
مولوى احمد كبير در دبيرستان دولتى نمونه مركزى عربى تدريس مىكرد و در سال 1908 م بازنشسته شد . مدتى در محلهاى به نام اندرون شيرانواله ، دروازه نيموالى حويلى خضرى سكونت داشت كه بعد آن محل به نام حسينيهء بربوجى مشهور شد . در تاريخ اول آوريل 1936 م به وطن برگشت و در همانجا در نود و هشتسالگى در 27 صفر 1360 ه ق مطابق 27 مارس 1941 م وفات يافت و در حسينيهء ميان مدفون شد . مولانا بسيار متواضع بود و از خادمان دين به شمار مىرفت . اشعار وى بسيار دلچسب و مورد قبول همگان بود . نوحهاى از وى به مطلع زير در پاكستان و ايران و عراق شهرت دارد : غريب و بينوا حسين * حسين حسين حسين اين نوحه را سيد ذو الفقار عليشاه به زيور چاپ آراسته كرد . علاوه بر اين ، ديوان وى نزد فرزندش در شهرك اماميه واقع در خيابان بزرگ ، لاهور محفوظ است . وى به زبانهاى اردو و فارسى تسلط داشت . احمد بن حسين خوافى ( امانت خان ) 1020 ه ق / 1611 م 1095 ه ق / 1684 م شيخ فاضل احمد بن حسين بن كمال بن حسن بن حسين هروى خوافى ميرك معين الدّين امانت خان اورنگآبادى علاوه بر داشتن فضل و كمال ، رياست و سياست به علوم دين بخصوص به فقه علاقهمند بود . ملا احمد در شبه قارهء هند به دنيا آمد و در همانجا به كسب علم پرداخت . در سال 1050 ه ق از طرف حكومت دهلى به سمت كارپردازى و وقايعنويسى منصوب شد و مدتى بعد به دكن رفت و سپس در جنگ قندهار شركت كرد ، بعد از آن كارپرداز و وقايعنويس مولتان شد . سپس رياست دفتر ماليات كابل را برعهده گرفت . عالمگير شاه وى را به امانت خان ملقّب ساخت و به منصب وزارت و ديوانى خالصه منصوب كرد ، سرانجام مسئول كل تحصيل ماليات در چهار منطقهء دكن شد . در آخر عمر به منصب قلعهدارى اورنگآباد اكتفا كرد و گوشهنشينى را برگزيد ، سرانجام در سال 1095 ه ق در اورنگآباد وفات يافت . ترجمهء شرائع الاسلام ( فقه ، فارسى ) از اوست .